Legal Blog

Monday, January 30, 2012

Stakingsverbod Isla

‘Weer staking bij Isla’, zo kopten de kranten de afgelopen week.
Met enige regelmaat vindt op ons eiland wel ergens een staking plaats. Zo regelmatig, dat we in deze krant elke maand wel een stukje zouden kunnen wijden aan het fenomeen ‘staking’. Begin vorig jaar hebben we in onze arbeidsrechtcolumn echter al uitgebreid aandacht besteed aan het stakingsrecht. ‘Verandering van spijs doet leven’ en daarom vulden wij (mijn arbeidsrechtcollega’s en ik) onze columns vervolgens met talloze andere actuele onderwerpen (zoals de eindejaarsbonus, de strijd over de directiebenoemingen bij Ajax, het spraakmakende wetsvoorstel kortlopende contracten) en lieten wij de stakingen even links liggen. Maar deze week valt het onderwerp ‘stakingsrecht’ opnieuw te bespreken en wel vanuit een nieuwe invalshoek: het wettelijke stakingsverbod.

 
Eerder deze week legden de ruim 500 leden van vakbond voor personeel van aannemersbedrijven op het Islaterrein uit protest het werk neer en blokkeerden zij (tijdelijk) de toegang tot het Islaterrein. De reden voor de staking is dat er onvrede is ontstaan over de toestroom van buitenlandse (veelal Venezolaanse) contractanten. De vakbond eist onder meer verscherpte controle op de afgifte van werk-/ en vestigingsvergunningen aan de Venezolaanse aannemersbedrijven. Volgens de vakbond zouden er door de autoriteiten in het verleden al verschillende toezeggingen zijn gedaan op dit gebied, maar worden die toezeggingen niet nageleefd. Ook het vastlopen van de CAO-onderhandelingen was reden voor de vakbond om actie te voeren.

 
Na amper drie dagen was voor de regering kennelijk de maat vol. Op grond van een landsbesluit gebaseerd op de Arbeidsgeschillenlandsverordening 1946 is een wettelijk stakingsverbod uitgevaardigd. Dit verbod houdt in dat het verboden is om te staken bij alle aannemersbedrijven die zijn aangesloten bij de Algemene Aannemers Vereniging en die werkzaamheden verrichten op het Islaterrein. Het verbod geldt voor een periode van 30 dagen. Volgens de Minister (van Sociale Zaken) is deze afkoelingsperiode ingesteld zodat er rustig kan worden overlegd tussen de verschillende partijen. Er staat een fikse straf op het overtreden van een wettelijk stakingsverbod. Dat is namelijk een misdrijf dat kan worden bestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste 4 jaar.

 
Een wettelijk stakingsverbod is een zeldzaam maar ingrijpend middel. Het ‘stakingsrecht’, het recht van werknemers om een collectieve actie te voeren, wordt in moderne democratische samenlevingen immers gezien als een internationaal erkend grondrecht. Het stakingsmiddel mag echter pas worden ingezet als uiterste redmiddel (of “ultimum remedium”). Dit betekent dat werknemers eerst alle andere mogelijkheden die het gewenste doel kunnen bereiken - zoals overleg of een rechtszaak - moeten benutten. Het stakingsrecht is dus niet onbeperkt. Een werkgever kan proberen om via de rechter in kort geding een verbod op de staking af te dwingen. De rechter zal dan het belang van de stakende werknemers afwegen tegen het belang van de werkgever en anderen die door de staking worden benadeeld.
In dit geval is er echter niet voor gekozen om de staking te laten toetsen door de rechter, maar is besloten om van overheidswege in te grijpen. Internationale verdragen bepalen dat het stakingsrecht kan worden beperkt als dit bij wet is voorgeschreven en in een democratische samenleving noodzakelijk is voor de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen of voor bescherming van de openbare orde, de nationale veiligheid, de volksgezondheid en de goede zeden. Ik kan me voorstellen dat die situatie zich voordoet als er zich als gevolg van een staking een noodsituatie voordoet waarbij grote publieke belangen geschaad worden. Bijvoorbeeld als sprake zou zijn van benzineschaarste als gevolg van een staking bij de Isla. Het is echter de vraag of in dit geval aan die criteria is voldaan. Met name omdat al na een paar dagen is besloten tot ingrijpen. Bovendien zie ik niet in waarom die toetsing niet - zoals gebruikelijk is en in het algemeen zeer effectief en efficiënt - aan het Gerecht kan worden overgelaten.


Het lijkt mij dat een wettelijk stakingsverbod pas echt als uíterste uiterste redmiddel (mijn dochter van 3 zou zeggen: “super duper”) ingezet moet worden. Wellicht dat er super duper grote belangen op het spel staan of stonden - waar ik niet van op de hoogte ben - die noopten tot het afvaardigen van het wettelijke stakingsverbod. Hoe dan ook, partijen waren gisteren (vrijdag) nog in (soms verhitte) besprekingen verwikkeld, dus het laatste woord is hierover nog niet gezegd.

Filed under: Dispute ResolutionLabor Law by Annemarijke Bach Kolling.

 

 


Commenting is not available in this weblog entry.